Communicatie

Navigeren

Navigeren vanuit de bewoner zodat elke bewoner de mogelijkheid krijgt aangereikt om vanuit eigen regie sturing te geven aan zijn leven. Navigeren staat in relatie tot het voeren van eigen regie. Eigen regie vanuit de bewoner wil zeggen dat de bewoner stuurt, maar dat hij of zij nog steeds afhankelijk is hoe begeleiding dit vertaalt, rekening houdt met de verwerkingstijd van de bewoner en hoe begeleiding de eigen regie van bewoner mee invult. Wanneer begeleiding (de ander) hier niks mee doet is de eigen regie van de bewoner weg en kan er geen wederkerigheid plaats vinden. De bewoner vervalt vervolgens in zijn eigen comfortzone.

 

Drie voorbeelden van navigeren vanuit verschillende bewoners: 

Voorbeeld 1: een opening binnen een gesloten communicatievorm

Bewoner P navigeert met zijn houten poppetjes over de plattegrond van Waubach

Navigatie maakt het mogelijk om een opening te scheppen binnen een vrij gesloten communicatievorm gerelateerd aan het hier en nu. Van daaruit schept het mogelijkheden om: tot een communicatievorm buiten het hier en nu te komen, een verleden en een toekomst vast te leggen en om eigen regie te voeren. Navigatie is de mogelijkheid om de wereld van de bewoner te verruimen en vast te leggen. De navigatie geeft de bewoner ‘body’.

Bewoner P

Rubella syndroom, doof, autistisch, verstandelijk gehandicapt

Uitwerking

Deze vorm is ontstaan uit een ruime tijd observeren en samen vanuit beleving te werken.
Van te voren werden nieuwe situaties aangeboden vanuit de mogelijkheden van deze bewoner. Navigeren was een doorbraak om buiten het hier en nu te kunnen. Dit biedt nieuwe inzichten en handvaten waardoor een bewoner de route en het doel kan bepalen, de eigen regie kan voelen daardoor in spontane wederkerigheid kan komen.

Vertelboek

Navigeren middels een vertelboek met zelfgemaakte inhoud. Dit vertelboek is een ondersteuning voor de bewoner om zijn beleving te delen. 
Inhoud map:
Houten poppetjes met klittenband
Overzicht met pasfoto’s van belangrijke personen uit zijn omgeving
Diverse foto’s van plekken waar de bewoner over wil vertellen en naar terug wil gaan Eigen getekende plattegronden van het dorp, plekken wereldoriëntatie en het buitenatelier

Voorbeeld 2: Binnen dwangmatigheid kansen scheppen voor verruiming

Bewoner E, Metie en Maarten tijdens de wereldoriëntatie op het strand van Kamperland

Navigatie biedt de mogelijkheid om binnen een dwangmatigheid kansen te scheppen voor verruiming, eigen regie te voeren en vertrouwen

Bewoner E

Blind, zwaar slechthorend,

Navigeren met touw

Inhoud:
2 man begeleiding
6 meter touw
Duidelijke afspraken

De bewoner heeft faalangst om nieuwe stappen te durven ondernemen. Waaronder het lopen van strand naar zee. Begeleiding heeft vanuit deze bewoner geobserveerd om te komen tot eigen regie van de bewoner. Dit bestond uit het inrichten van de omgeving. Begeleiding wordt continue op een dwaalspoor gezet door de bewoner. De bewoner geeft dubbele signalen af vanuit faalangst. Vanuit een gesprek met de bewoner is een voorstel vanuit begeleiding gekomen om te navigeren met een touw. Op deze manier kon hij regie gaan voeren op het strand. Eén begeleiding liep arm in arm met de bewoner en benoemde wat er in de omgeving plaats vond. De bewoner hield het begin van het touw vast en de tweede begeleider hield het uiteinde van het touw vast. De afspraak was dat wanneer de bewoner aan het touw trok er onmiddellijk gestopt zou worden. Hij bepaald lopen en stoppen. Het resultaat was dat de bewoner heel geëmotioneerd was dat hij het terrein door middel van eigen regie had kunnen bewandelen, dat hij deze stap had durven overwinnen vanuit zijn grote faalangst.

Aukje kiest muziek, Waubach

Voorbeeld 3: een verleden scheppen

Navigeren schept mogelijkheden om vanuit de bewoner een beleving te her beluisteren en te her beleven, een verleden te scheppen en te kunnen delen met de omgeving in 4-handengebaren, via audio, antwoorden kunnen geven met de ingesproken voelsymbolen op de Proxtalker.

Bewoner A

Blind, kan niet spreken vanwege een aangeboren hersenletsel. Door deze beperkingen is de bewoner niet in staat om zelf structuur aan te brengen in de vele geluiden die ze dag in, dag uit waarneemt. De complexheid van de communicatievorm vraagt continue creativiteit in de beleving om te zoeken naar openingen in de communicatievorm en om deze te verruimen.

Navigeren door middel van het beluisteren van audio-opnames van de beleving.

Voorwaarden

Inspreekapparatuur inzetten in beleving.
Het goed inrichten van hoofdcategorieën op de spraakcomputer
Nieuw aanleren van voelsymbolen in beleving

Uitwerking

Tijdens de beleving de ervaring vast te leggen en nadien via terugluisteren van de ingesproken beleving/ervaring te kunnen herbeleven. Tevens is navigatie een middel om het verleden te behouden, dit wordt vastgelegd in thema’s. Via scanning in categorieën is het mogelijk om de thema’s op te roepen. Zo kan de bewoner zelf bepalen wat zij wil oproepen en beluisteren.