Ik en het Virus

Begeleidingsplan audio-visuele beperking: Ik en het virus

Doel

Het thema is bedoeld om de bewoners bewust te maken van het virus. Wat is het virus en wat heeft het betekend voor jou, maar ook voor je woonplek, je familie en de rest van Nederland. Nu hebben we veel regels; familie kan niet op bezoek komen, maar ook kan de bewoner niet naar familie. De persoonlijke kring van de bewoners is klein, er is alleen fysiek contact met vaste begeleiders, de medebewoners waarmee ze eerst een persoonlijke groet (zoals een high five) hadden mag niet meer gegeven worden. Begeleiders dragen ineens mondkapjes, schorten en werkkleding. Er wordt gevraagd om 1,5 meter afstand te houden. De activiteiten, uitstapjes, sporten en fysiotherapie die voor de Corona periode er waren, mogen niet meer. Hun vaste structuur, die voor hun veiligheid bood wordt abrupt veranderd zonder dat ze hier grip op hebben. Het is aan de begeleiding de taak om structuur, veiligheid en bewustwording te bieden. Belangrijk is dat we de regels die de overheid stelt met de bewoners gaan na leven: handen wassen, 1,5 m afstand houden, niezen in de elleboog en geen handen schudden.

Verschillende communicatie technieken

In het Thema wordt er gebruikt gemaakt van verschillende communicatie technieken. Het inzetten van ondersteunde communicatie is daarom ook een vereiste. Alles wat er gedaan wordt, wordt ondersteund met pictogrammen, voelsymbolen, foto’s, films en communicatiesoftware. De ondersteunde communicatie is afgestemd per bewoner.

Individueel

We werken met de bewoners individueel aan het thema. Waar ligt de vraag bij de bewoner en wat is er nodig om de bewoner deze situatie te laten begrijpen. Wanneer we gesprekken voeren met de bewoner zorgen we ervoor dat we in een prikkelvrije ruimte zitten, Het thema betekent niet: we spreken 10 minuten over het onderwerp en dan zijn we klaar. Het Thema wordt meegenomen in het dagelijks leven van de bewoner. Dit is in het doen van alledaagse dingen maar tijdens creatief werken in Atlier.

Activiteit

Handen wassen, afdrogen met papier en daarna desinfecteren.

Omschrijving

De hygiëne die normaal al heel belangrijk is voor deze mensen, wordt nu nog belangrijker. Afspraken zoals handen wassen naar een toiletbezoek, voor het koken, voor het eten, werden al nageleefd. Maar om nog beter op het handen wassen te letten, hebben we de afspraak gemaakt: iedere keer als je de gemeenschappelijke ruimte in komt worden de handen gewassen, geen handdoek meer gebruiken maar papier en daarna desinfecteren.
Deze afspraak is visueel gemaakt middels een script. Maar het is ook belangrijk dat de bewoner begrijpt waarom. Woord, gebaar en pictogrammen worden gezien als afspraak, maar hoe kom je bij bewustwording.
1) Begeleiding laat zien dat je met de handen, verschillende oppervlaktes aanraakt.
2) Vervolgens heeft begeleiding rode ranja op de handen gedaan en nog een keer alle oppervlaktes aangeraakt. Zo konden de bewoners zien en voelen als je vieze handen hebt, je oppervlaktes vies maakt. Mocht je dan het virus op je handen hebben, wordt het virus verspreid.
3) De volgende stap was ranja op de handen van begeleiding doen, vervolgens de stappen doorlopen die in het script staan. Handen wassen, afdrogen met paper en vervolgens desinfecteren.
Dan raakt begeleiding nogmaals de oppervlaktes aan, en zo kunnen bewoners ervaren, zien en voelen dat het oppervlakte schoon blijft wanneer je de stappen van het handen wassen goed doorloopt.

Communicatie

Pictogrammen, scripts (in pictogrammen) gebaren, rollenspel.

Activiteit

Het maken van een stok om de bewoner te laten ervaren wat 1,5 meter is.

Omschrijving

Hoe wordt je bewust van 1,5 meter. Het aangeraakt worden bij een persoon met een audio-visuele beperking is iets natuurlijks. Maar wat als er van je gevraagd wordt om bij andere personen (buitenstaanders) deze afstand te houden. 1,5 meter is iets abstracts. Wanneer je woord of gebaar gebruikt, blijft het abstract. Wanneer je het tastbaar maakt kan er bewustwording ontstaan. Het maken van een 1,5 meter stok kan op verschillende manier:  je kan een kant en klare stok kopen, maar wij hebben ervoor gekozen om een hele weg te wandelen om de bewustwording te creëren.

• Starten van een gesprek over de afstand 1,5 meter
• Visueel en tastbaar maken van 1,5 meter
• Naar het bos gaan om een stok te zoeken die 1,5 meter is. hierbij hebben we een meetlint meegenomen om te zien/ voelen wat is 1,5 meter
• De stok voelen, wat vind jij fijn (droog, nat, stukjes, mos etc.)
• Hoe wil jij de stok maken zodat deze persoonlijk wordt. (verven, plakken, branden, stickers, (voel) symbolen etc.)
• Het creatieve proces.
• Je stok aan anderen tonen
• Rollenspellen
• De praktijk, met de stok gaan wandelen, laten ervaren om die afstand te houden

Opmerkingen

We kunnen niet van bewoner verwachten dat zij met een stok lopen en begeleiding niet. Bewoner en begeleiding zijn gelijk. Daarom is er ook een begeleidingsstok aanwezig.

Communicatie

Pictogrammen, scripts (in pictogrammen) gebaren, rollenspel

Activiteit

Mondkapjes, gesprekken over het mondkapje, naaien en versieren.

Waarom

Bewoner leert waarom er een mondkapje gedragen moet worden, maar ook hoe, waarom en waarvoor wordt het mondkapje gebruikt. Wanneer het mondkapje door de bewoner zelf wordt gemaakt, zal het eigen worden.

Stappen

Gesprek over het dragen van mondkapjes bij begeleiding.
Wat ziet en weet de bewoner
Film bekijken hoe worden mondkapjes gemaakt
Zelf mondkapjes maken
De mondkapjes eigen maken
Toepassen van mondkapjes bij activiteiten zoals koken

Communicatie

Pictogrammen, scripts (in pictogrammen) gebaren, rollenspel

Activiteit

Gesprekken voeren over de coronaperiode

Waarom

Voor de bewoners is er veel veranderd, zonder dat ze hier grip op hadden. Ineens droeg begeleiding schorten en mondkapjes, ineens viel de structuur weg. D.m.v. deze gesprekken konden we bewoners uitleg geven wat er allemaal gebeurt en we konden ontdekken welke vragen ze hadden. Bij de één was het vooral praktisch terwijl een andere vragen had over het virus. Dit werd dan later met de bewoner persoonlijk uitgewerkt.

Communicatie

Pictogrammen, scripts (in pictogrammen) gebaren, rollenspel

Belangrijk is dat we in individueel kijken naar de hulpvraag van de bewoner. We gaan werken vanuit de persoonlijke cirkel. Waarbij we starten met wat het virus voor de bewoner zelf betekent. En vervolgens gaan we steeds verder naar buiten werken. Maar ook de vraag hoe zijn we hier gekomen en waarom zijn we hier gekomen. Bij de ene bewoner is de cirkel kleiner dan de ander.

Voorbeeld van de persoonlijke cirkel

Tijdens thema gesprekken is de persoonlijke cirkel de leidraad. Begin bij de Ik, maar de weg terug kan ook visueel gemaakt worden. Laat d.m.v. ondersteunde communicatie zien: in China is het virus via vleermuizen naar de mens overgedragen. Hieronder een voorbeeld hoe het middels picto’s kan worden uitgelegd, maar denk verder dit verhaal kan ook voelbaar gemaakt worden of gebruik attributen zoals bij interactief voorlezen.